Lage-emissiezones, kortweg LEZ, zijn intussen een vast onderdeel van het dagelijkse leven van Belgische automobilisten. Antwerpen ging als eerste van start, gevolgd door Brussel en Gent, en ook andere Vlaamse steden voerden vergelijkbare systemen in. Het principe is eenvoudig: de meest vervuilende voertuigen, bepaald op basis van hun Euronorm, brandstof en datum van eerste inschrijving, worden geleidelijk uit het stadscentrum geweerd.
De controle gebeurt met camera’s voor nummerplaatherkenning. Er hoeft geen sticker op de voorruit: de nummerplaat wordt vergeleken met een databank van voertuigen. Een bestuurder wiens wagen niet aan de criteria voldoet, riskeert een boete, tenzij hij vooraf een dagpas heeft gekocht. Zo’n pas bestaat in alle drie de steden, voor een beperkt aantal dagen per jaar.
Brussel, Antwerpen, Gent: gelijkaardige maar niet identieke regels
Elke stad hanteert haar eigen kalender en drempels. In Brussel wordt de regelgeving in fasen strenger, met minimale Euronormen die doorheen de jaren evolueren en verdere stappen op langere termijn voor thermische motoren. Antwerpen en Gent voorzien eveneens trappen, met verschillende regels naargelang van de brandstof. Wat in de ene stad mag, is dus niet automatisch toegelaten in de andere. Omdat de kalender nog kan wijzigen, raadpleeg je best altijd de officiële informatie.
Om te weten of een wagen toegelaten is, voer je het best de nummerplaat in op de officiële website van de betrokken stad. Die controle is vooral belangrijk vóór de aankoop van een tweedehandswagen: een oude diesel met een aantrekkelijke prijs kan snel een slechte rekensom worden voor wie regelmatig in de stad rijdt.
Welke oplossingen voor getroffen bestuurders?
Eigenaars van een geweigerd voertuig hebben verschillende opties. Je kunt de zone af en toe binnenrijden met een dagpas; voor frequenter gebruik is van wagen veranderen (een recente conforme tweedehandswagen, een hybride of een elektrische, eventueel via leasing) vaak interessanter. Dit zijn de meest voorkomende pistes:
- parkeren op een pendelparking aan de rand van de stad en verder reizen met trein, metro of tram;
- een abonnement op autodelen nemen voor stadsritten;
- een recente wagen met Euro 6-norm kopen of huren, of kiezen voor een elektrische;
Op de markt beïnvloeden deze regels duidelijk de keuzes: dealers merken een groeiende interesse in hybride en elektrische aandrijvingen, terwijl de overnameprijzen van oudere dieselwagens steeds sterker afhangen van hun Euronorm. Verzekeraars en leasingmaatschappijen nemen deze criteria eveneens op in hun aanbod.
Tot slot gelden de lage-emissiezones ook voor buitenlandse voertuigen: een Nederlandse, Franse of Duitse bezoeker moet zich eveneens registreren of een pas kopen. Informeer je dus tijdig, zeker voor een weekend in Brussel, Antwerpen of Gent.